Een fraaie Zwitserse Sublime Harmony Piccolo cilinder speeldoos van Baker Troll, circa 1890.

Omschrijving

Sublime Harmony Piccolo

Aan het begin van de 19e eeuw ontstonden de eerste cilinder speeldozen waarbij de pennen van een cilinder werkten op stalen tanden die het geluid produceerden. Speelmechanieken die op bellen of fluiten speelden bestonden al. Bij deze eerste generatie werden de pinnen afzonderlijk of in paren vastgeschroefd. In de decennia die volgden werden de ‘kammen’ zoals ze genoemd worden steeds langer. De makers probeerden de speeldozen steeds beter te laten klinken door allerlei vindingen. Eén van de systemen die ze bedachten was het ‘sublime harmony’. Hierbij spelen twee of meer kammen samen. Hierdoor kan men bijvoorbeeld dezelfde noten sneller laten herhalen. De ene tand kan immers nog trillen terwijl eenzelfde gestemde tand aangeslagen wordt. Ook kan men twee tanden tegelijk aanslaan waardoor de toon voller en soms harder klinkt. En natuurlijk is het spelen van akkoorden makkelijker. Deze fraaie doos heeft twee kammen waardoor die een opmerkelijk rijk en vol geluid produceren. De term ‘Piccolo’ slaat op de vele hoge noten die de melodieën versieren. Klaarblijkelijk waren deze versiernoten erg populair in de tweede helft van de 19e eeuw, want er zijn veel speeldozen gemaakt die deze eigenschap hebben. Verder heeft het mechaniek extra’s zoals de melodiekiezer en temporegelaar. De zeer rijk uitgevoerde kist past dan ook helemaal bij deze exclusieve en prachtig spelende speeldoos.

cilinder

Het gedeeltelijk vernikkelde mechanisme heeft een 38-cm gepende cilinder die speelt op twee kammen. Het wordt aangedreven door een veerton met vaste opwindhendel. Er zijn hendels voor start/stop en herhalen/verwisselen (van de melodie). Op de regulateur is een knop aangebracht waarmee men de afspeelsnelheid kan verstellen. Ook is er een wijzer die aangeeft welke melodie gespeeld wordt.

Marquetterie

De kist is gefineerd aan alle kanten en heeft gebiesde panelen van palissander omlijst met vogelogenesdoorn aan de voor- en zijkanten. Ook zitten er gegoten en vergulde messing handvaten aan de zijkanten. Het vergelijkbaar gefineerde deksel heeft centraal een marquetterie ornament met muziekinstrumenten.

Melodiekaart

De melodiekaasrt heeft het merk van Baker Troll waarop staat; Sublime Harmony Piccolo.
1. Feuerfunken Waltz Strauss
2. Bird’s Nest Polka Levy
3. La Ravissante Gavotte Alberti
4. Last Rose of Summer Flotow
5. La Traviata Addio del Passato Verdi
6. Barber of Seville Overture Rossini
7. L’Africaine Horns Meyerbeer
8. Beggerstudent March Milloecker