Een fraaie Franse Louis XVI verguld messing pendule d’officier, Lefebvre A Fontainebleau, circa 1770.

Omschrijving

De kast

Deze klok is op meerdere manieren interessant maar één daarvan is dat de behuizing op een zeer opmerkelijke manier gemaakt. Deze is niet zoals gewoonlijk gegoten in brons en geciseleerd. Deze is echter geheel gezaagd, gedraaid, gedreven en gegraveerd uit messing. Daarna is de kast vuurverguld. Waarschijnlijk is voor deze werkwijze gekozen om de restricties van de gilden te ontlopen. Door te werken met messing in plaats van brons en alleen bepaalde gereedschappen te gebruiken had de maker geen bronsgieters en ciseleurs nodig. Omdat deze werklieden allemaal in verschillende gildes zaten mochten ze niet samenwerken. Met deze manier van werken konden alle onderdelen van de kast afgewerkt worden voordat ze naar een vergulder gingen. Alleen aan het hof golden deze beperkende regels niet. Door deze werkwijze is de decoratie anders dan bij de meeste klokken uit deze periode. Het zorgt voor een eigenzinniger en individueler geheel. Het zou helemaal niet vreemd zijn als ook andere makers dit procedé zouden toepassen. Maar het tot nu toe heb ik alleen dit type kast bij Lefebvre uit Fontainebleau gezien. Deze uitzonderlijke manier van werken maakt deze vroege pendule d’officier niet alleen aantrekkelijk en erg zeldzaam maar ook heel interessant.

Lefebvre A Fontainebleau

De 9.5-cm doorsnee geëmailleerde wijzerplaat heeft Romeinse cijfers voor de uren en Arabische cijfers voor de vijf-minuten aanduiding. Het centrum is gesigneerd Lefebvre A Fontainebleau. De fraaie floraal ajour gezaagde wijzers zijn gemaakt van verguld messing.

Kwartierrepetitie

Het uurwerk wordt aangedreven door een veerton en heeft een gangduur van acht dagen. Het wordt gereguleerd door spillegang in combinatie met een slinger met zijdeophanging. Op de achterplatine zit een clip waarmee de slinger vastgezet kan worden voor vervoer. De klok heeft kwartierrepetitie op aanvraag en slaat de uren dus niet.

Vuurverguld messing

Zoals hierboven reeds gesteld is de klok gemaakt van vuurverguld messing. De kast wordt bekroond door een belkruis waarop een handvat is geplaatst. Op de hoeken staan ornamentale vaasjes. Aan de voorzijde is er een zonne-ornament boven de wijzerplaat en onder is een slingervenster. Aan de zijkanten zijn glaspanelen net als in de achterdeur. Het geheel staat op polpootjes. De kast is aan de achterzijde voorzien van een latere ophangbeugel waardoor de klok ook als wandklok gebruikt kan worden. Dit moete enige tijd geleden zijn geweest omdat er ook een schuifje in de bodem zit voor een gat waardoor men de slinger kan aanslingeren.