Een Zwitserse mahoniehouten pendule d’officier met centrale secondewijzer en kwartierslag, Robert, circa 1800.

Omschrijving

Pendule d’officier

Dit is een ‘pendule d’officier’, een vroeg type reisklok dat zich onderscheidt door een exclusieve behuizing die dan gemaakt is van vuurverguld brons of exotische houtsoorten. De term laat zich vertalen als ‘officiersklok’ maar het is niet zo dat deze klokken alleen maar door hoge militairen werd gebruikt. Het was de rijke bovenlaag die ze konden veroorloven die deze klokken gebruikten. Wellicht door de kleine vraag, het kleine aanbod of de hoge kosten waardoor reisklokken vrij zeldzaam waren voor het tweede kwart van de 19e eeuw. Als we kijken naar de klokken die nog er nog zijn kunnen we concluderen dat vanaf 1760 er een kleine maar stijgende vraag was naar reisklokken. Veel van deze klokken zullen op aanvraag gemaakt zijn naar de specifieke wensen van de klant. Hierdoor is het zo dat klokken uit deze periode vrij individueel zijn en vaak van elkaar verschillen. Rond 1790 ontstond er in de Jura in het grensgebied van Zwitserland en Frankrijk een productie wat meer gestandaardiseerd was. Deze klokken uit dit bergachtige gebied werden gemaakt om door anderen verkocht te worden. Waarschijnlijk werden ze daarom uitgevoerd met veel functies om op deze manier zoveel mogelijk potentiële klanten aan te spreken. Deze klok is gemaakt in deze traditie en is uitgevoerd met kwartierslag, repetitie en wekker. Allemaal eigenschappen die handig zijn voor een klok die gebruikt werd op reis óf in de slaapkamer. Naast de fraaie mahonie kast is het een aantal technische eigenschappen die deze klok uitzonderlijk maken. Terwijl veruit de meeste pendules d’officier een gangreserve hebben van maar één of enkele dagen, hoeft deze klok maar eens per week opgedraaid te worden. Maar vooral het echappement met grote balans dat secondes tikt is niet alleen heel mooi maar ook heel erg zeldzaam. Een technisch interessante en fraai uitgevoerde klok.

Robert

De 9.5-cm geëmailleerde wijzerplaat heeft Arabische cijfers voor de uren en daar omheen een minutenband met kwartieraanduiding. Het centrum is gesigneerd Robert. De sierlijke wijzers zijn een variant op het Breguet en zijn gemaakt, net als de centrale secondewijzer en de wekkerinstel wijzer, van geblauwd staal. De wijzerplaat wordt omrand door een fijn geciseleerde lunet.

Grote balans

Het zeer mooi uitgevoerde uurwerk wordt aangedreven door drie veertonnen en heeft een gangduur van een week. Het prachtige en zeldzame echappement bestaat uit een grote balans die hele seconden tikt en werkt op een Zwitserse ankergang. Het uurwerk heeft kwartierslag met trekrepetitie op twee bellen. Men kan kiezen uit ‘grande-‘ en ‘petite sonnerie’ of het slagwerk geheel afzetten. Tenslotte heeft het uurwerk een wekker die wordt opgewonden aan de voorzijde.

Mahonie

De rechthoekige mahonie kast is gemaakt in de Empire stijl. De geprofileerde bovenkant wordt bekroond door een scharnierend hengsel met slangenkoppen boven een rond venster dat zicht geeft op het echappement. Aan zowel de voor- als achterzijde zijn scharnierende deurtjes met bol glas. De geprofileerde voet staat op verguld bronzen klauwpoten.