Een miniatuur Engels lantaarnklokje met balans, Thomas Loomes Lothbury, circa 1650

Omschrijving

Engelse lantaarnklok

Uit ervaring weet ik dat veel mensen dit type van miniatuurklokjes aantrekkelijk vinden. De combinatie van de gesloten rustieke uiterlijk en het kleine formaat wordt door velen gewaardeerd. Dat zou genoeg reden kunnen zijn om dit klokje te willen hebben. Maar daarnaast is dit klokje heel zeldzaam. De Engelse lantaarnklok ontstond aan het begin van de 17e eeuw en de productie groeide mondjesmaat in de eerste helft van de eeuw. Pas na de grote brand van Londen in 1666 steeg de vraag en de productie omdat er veel verloren was gegaan. Maar de vraag werd ook groter omdat de klokken veel preciezer waren dan kort ervoor. Voor de uitvinding van het slingeruurwerk in 1657 door Christiaan Huygens waren lantaarnklokken namelijk veel slechtere tijdmeters. Dat kwam omdat de gang bepaald werd door een balans die nu eenmaal veel minder exact beweegt dan een slinger. Dat de lantaarnklokken betere tijdmeters werden zal de vraag ook hebben vergroot. Verder kunnen we stellen dat kleine Engelse lantaarnklokken erg zeldzaam zijn. Zoals al eerder gesteld komt dit waarschijnlijk omdat de eerste klok in een huishouden gebruikt werd in een gezamenlijke ruimte en derhalve door iedereen gezien moest kunnen worden. En omdat niet veel mensen zich een tweede klok konden veroorloven, bleef de productie van kleine klokken klein. Tenslotte is het zo dat het merendeel van deze kleine klokjes geen slagwerk heeft maar alleen een wekker omdat ze gebruikt werden in de slaapvertrekken. Dit klokje heeft wel slagwerk en een wekker wat ook weinig voorkomt. Na dit allemaal gesteld te hebben is het logisch om te concluderen dat een miniatuur balanslantaarnklokje met slagwerk en wekker uit Engeland heel erg zeldzaam is. Dit mooie rustieke kleine klokje is niet alleen een heel aantrekkelijk, het is ook een heel zeldzaam object.

Cijferring

De 9.5-cm doorsnee cijferring heeft Romeinse cijfers en een kwartieraanduiding aan de binnenrand. Het centrum is fraai gegraveerd met bladeren en bloemen met onder de signatuur Tho. Loomes in Lothbury. De gegraveerde wekkerschijf is gemaakt van messing en de enkele uurwijzer is van ijzer.

Balanswiel

Het uurwerk wordt aangedreven door twee gewichten en wordt gereguleerd door een balanswiel in combinatie met spillegang. De klok slaat de uren op een bel d.m.v. een sluitschijf. Het wekkerwerk slaat ook op de bel.

Dolfijnen

Op de hoeken van de messing kast zijn vier siervaasjes waarop het belkruis is geplaatst dat wordt bekroond door een vergelijkbaar siervaasje. Aan de voorzijde is een ajour fret die versierd is met gegraveerde dolfijnen en bladeren. Aan de zijkanten zitten ongegraveerde frets boven de deurtjes die toegang geven tot het uurwerk. Onder wordt het geheel afgesloten door bolpootjes. Het klokje hangt aan de muur d.m.v. een ophangbeugel en sporen.

Thomas Loomes

Thomas Loomes was leerling van John Selwood en werd meester klokkenmaker in 1649. Hij nam de zaak van William Selwood in Lothbury over in 1653 na diens dood. Het jaar erna trouwde hij met Mary, de dochter van de beroemde klokkenmaker Ahasuerus Fromanteel. Waarschijnlijk stierf Thomas in 1665 aan de pest. (Brian Loomes, Lantern Clock and their makers 2008, pp. 477.)