Een fraaie messing Amsterdamse School pendule, J. C. Stoffels voor Onder den Sint Maarten, circa 1903.

Omschrijving

Amsterdamse School

Deze klok is gemaakt in de stijl van de Amsterdamse School, een beweging in de toegepaste kunst en architectuur die ontstond in de jaren ’90 van de 19e eeuw en geïnspireerd was op de eerder ontstane Engelse Arts & Crafts beweging. Deze beweging zette zich af tegen de slecht ontworpen, massaal geproduceerde objecten van lage kwaliteit. Daarnaast ageerden deze beweging ook tegen de slechte omstandigheden van de arbeiders die eentonig werk moesten verrichten. Het resulteerde in vooral functioneel ontworpen objecten waarbij de constructie zichtbaar mocht zijn. Bij de productie waren ambacht en vakmanschap belangrijk en was er een grote rol voor de makers weggelegd. Daarbij was de kunst en het aanzien van de Meester ambachtsman in de Middeleeuwen een inspiratiebron. Johannes Cornelis Stoffels (1878-1952) heeft een belangrijke rol gespeeld als ontwerper van metalen objecten voor de Amsterdamse School maar stond altijd in de schaduw van tijdgenoten als Berlage, Eisenloeffel en van der Hoef. Dit komt omdat hij ontwierp voor belangrijke firma’s als Amstelhoek, Onder den Sint Maarten en Stokvis. Bij deze klok die hij ontwierp voor ‘Onder den Sint Maarten’ zijn typische kenmerken van de Amsterdamse School zichtbaar. De invloed van Middeleeuwse kunst is duidelijk zichtbaar in de cijfers van de wijzerplaat en de kundig gegraveerde ornamenten die verfraaid zijn met rode steentjes. Daarnaast laten de zichtbare klinknagels aan de voorzijde de constructie zien die met veel handwerk is gemaakt. De klasse en kunde van Stoffels komt tot uiting in het ontwerp dat veel meer dan een klok ook een toegepast kunstobject is.

Arabische cijfers

De champlevé koperen wijzerplaat heeft gestileerde Arabische cijfers en heeft klinknageltjes als vijf-minuten markeringen. De apart gevormde wijzers zijn gemaakt van messing. Rondom de wijzerplaat zijn er fijn gegraveerde ornamenten aangebracht waarin een rood steentje is geplaatst.

Rozet

Het Franse pendule-uurwerk wordt aangedreven door twee veertonnen en heeft een gangduur van acht dagen. Het wordt gereguleerd door ankergang in combinatie met een slinger met een fraai gegraveerde rozet op de slingerlens. De klok heeft halfuurslag op een bel d.m.v. een sluitschijf.

Onder den Sint Maarten

De messing kast heeft een kussenvormige bovenkant en gegraveerde ornamenten aan de zijkanten. Op de achterdeur is het merk van ‘Onder den Sint Maarten’ aangebracht, waar Stoffels werkte tussen 1903 en 1906. Het geheel wordt gedragen door vier geringde zuilen die gemonteerd zijn op een rechthoekige bodemplaat die eveneens versierd is met rozet met rode steen.